Thông tin về cuộc sống, những cảm nhận riêng của cá nhân mình về đất nước NZ

1. Thời tiết: ở NZ có 4 mùa, mình sống ở Auckland và nhiệt độ trung bình mùa đông khoảng 10 – 12 độ, ban ngày có thể xuống 7 – 8 độ và ban đêm có thể xuống 1 – 3 độ trong 1 vài ngày mùa đông. Thông thường những ngày nắng lại thường lạnh hơn những ngày mưa, chỉ có 1 số ít ngày vừa mưa lại vừa lạnh hơn bình thường. Mọi người ra đường đều đi xe oto nên không sợ mùa đông lắm, thông thường ai cũng mua 1 cái áo phao, và chỉ cần mặc 1 áo dài tay + 1 áo phao là đủ sống qua mùa đông. Mùa hè nhiệt độ nóng nhất khoảng 28 độ, nếu ở NZ lâu thì 28 độ là thấy “siêu nóng” rồi, nhiệt độ này cũng chỉ diễn ra khoảng vài ngày trong vài tuần, còn bình thường buổi tối rất mát mẻ và vẫn phải mặc áo khoác nhẹ. Từ ngày sang NZ mình chưa đi tắm biển bao giờ, mặc dù xung quanh toàn là biển. Lí do là nước biển lạnh, tây tắm được chứ với mình thì vẫn lạnh, mùa hè ngày nào nóng đỉnh điểm thì may ra nhảy xuống tắm được. Ngày nào ban ngày nóng lắm thì tối có thể không mặc áo khoác, hoặc bạn nào khỏe, chịu được nhiệt độ 15 – 18 độ buổi tối mùa hè thì có thể không cần mặc áo khoác. Nhiệt độ nóng chỉ kéo dài khoảng vài tiếng từ tầm gần trưa đến 4 5h chiều, sau khi nắng tắt là bắt đầu “nguội” và đến tối thì hơi lạnh (nói chung), mình thì vẫn đắp chăn, hôm nào nóng lắm thì vừa bật quạt vừa đắp chăn :))

Dân bên này họ thích nắng, hay tắm nắng, phơi mình ra nắng nên từ VN sang trời nắng mà mang dù/ ô thì họ nhìn mình như sinh vật lạ :)) Không nói gì đâu nhưng bạn sẽ tự hiểu và tự bỏ thói quen này, nếu nắng bạn có thể đội mũ. Khi trời mưa cũng là hay mưa bất thường, tiện lợi nhất là mùa đông mặc áo có mũ, trời mưa thì đội lên là xong, đỡ phải mang ô/ dù đi cho lỉnh kỉnh trừ khi bạn biết trời sẽ mưa to.

NZ ngược với VN về mùa: đầu năm sẽ là mùa hạ – thu – đông – xuân, còn VN là xuân – hạ – thu – đông. Túm lại cứ khi nào NZ đang lạnh co ro thì VN đang bật quạt vù vù…

2. Con người: nói chung người NZ rất thân thiện, họ hay chào hỏi mặc dù chẳng biết bạn là ai, mới sang thì thấy lạ vì họ chẳng quen biết gì mình, mới sang ai cũng cảnh giác vì sợ họ có “ý đồ” xấu xa hay để xin tiền như ở VN :)) Khi bạn đi vào các cửa hàng cũng luôn được chào đón, điều này là điểm rất khác biệt so với Úc vì khi mình sang và nhiều bạn bè kể lại thì bên đó rất kì thị châu á, có khi bạn hỏi họ không trả lời hoặc có những hành động chỉ trích bạn. Ở NZ thì bạn nên đề phòng với dân đảo vì họ bên này ăn trợ cấp thất nghiệp, không hay đi làm và không phải ai cũng đi học nên tư duy của họ cũng khác dân da trắng ở đây, dân đảo rất to con, với mình thì tốt nhất cứ tránh xa ra, mặc dù không phải ai cũng hung dữ nhưng họ là dân local ở đây nên chẳng làm gì được họ đâu. Khi thuê nhà thì nên thuê ở những khu dân trí cao, dân da trắng hoặc châu á cũng được, nên tránh khu đảo sẽ đỡ phức tạp hơn.

3. Giao thông: đây là điểm khác biệt rất lớn so với VN. Chủ yếu phương tiện tại NZ là ô tô, hoặc xe của “bộ” (bộ giao thông ấy). Các bạn học sinh mới sang thì hay sống trong trung tâm vì phần lớn các trường ở Auckland tập trung ở trung tâm nên chỉ cần đi bộ là đủ. Nếu phải đi làm xa và tiện xe buýt thì sinh viên cũng sẽ được giảm giá xe buýt, 30% thì phải. Còn nếu không tiện đi làm thì có thể có 2 lựa chọn: 1 là chuyển ra khu gần chỗ làm, 2 là mua xe oto để tự lái. Giao thông ở NZ rất trật tự: ngoài việc tuân thủ luật giao thông hiển nhiên như đèn đỏ phải dừng xe ra thì nếu thấy phần đường phía trước đã kín thì họ xe dừng (mặc dù là đèn xanh) nên các làn xe khác rẽ vào sẽ không bao giờ bị tắc. Chỉ tắc khi từ phía làn ngoài đi vào làn đường cao tốc và từ cao tốc rẽ ra đường ngoài, vì lúc đó phải đi chậm và nếu đông thì sẽ tắc. Điểm đặc biệt là ở NZ bạn sẽ hiếm khi nghe thấy bấm còi, họ chỉ bấm khi quá tức giận. Khi họ nháy đèn pha là họ nhường đường cho bạn đi trước, và bạn có thể nháy đèn (sau khi rẽ xong) để cảm ơn. Bên này không có quá nhiều đèn xanh đèn đỏ như ở VN, nhất là khu dân cư hoặc không phải đường chính, vì 1 là xe không quá đông, 2 là họ tuân thủ luật nhường đường. Lái xe ở NZ rất dễ chỉ khác là lái ngược tay so với VN, xe hơi chủ yếu là xe ga nên rất dễ đi.

Giao thông bên này “hay” lắm nhé: đèn đỏ thì dừng, đường 2 làn thì đi 2 làn, đèn rẽ trái thì rẽ trái, muốn rẽ phải thì đợi đèn rẽ phải thì rẽ phải, thế nên không lo sợ cảnh 2 làn thì chèn vào đi thành 3 làn, khi có tai nạn xảy ra thì 2 bên đều xuống xe xin lỗi, nói chuyện phương án xử lý, thông thường bên này các bạn đều có bảo hiểm nên không lo về việc đụng xe. Cho dù phải đền bù thì họ cũng cho trả góp kể cả bạn là sinh viên nên nói chung cuộc sống nhẹ nhàng và không quá đau đầu khi bạn phải đi ra đường. Nghe đơn giản thế mà không phải nước nào cũng thực hiện được. Thế nên khi bạn được sống ở đất nước văn minh thì bạn cũng sẽ học được cách sống văn minh.

Mới sang bạn sẽ thấy lạ khi mỗi lần xuống xe bus, ai cũng quay ra nói “thank you” bác tài vì họ đã trở bạn đi, khi trên xe bus đông, chẳng may chạm nhau hay chẳng may dẫm chân lên bạn hoặc thậm trí là bạn mất đà lao vào người ta thì 2 bên cùng nói “sorry”. Lời xin lỗi ở NZ phổ biến và nhẹ nhàng lắm, không phải vấn đề to tát gì khó nói như ở VN, sang dần thì câu “sorry” có thể bạn nói hàng ngày, chỉ là 1 từ lịch sự thôi không hẳn là vì bạn “có lỗi”.

4. Xe oto: xe bên này rẻ như xe máy ở VN và dân bên này bình dị hơn dân VN :)) bên này ít người quan tâm bạn đi xe gì, cũng chẳng ai hỏi bạn đi xe gì, bao giờ đổi xe, xe gì đời mới…mà có ai hỏi thì mình cũng chẳng biết đâu vì xe cũng chỉ là 1 phương tiện để đi lại thôi hoặc chỉ là để chở rau/ đi chợ cuối tuần. Đừng mua xe rởm rít quá, hỏng nhiều tốn tiền sửa, cũng đừng mua xe cũ quá, mua trong khoảng 10 năm đổ lại là ổn rồi. Xe mình 1.5 lít, mỗi ngày mình lái xe đi làm cách nhà khoảng 6km và cuối tuần đi chợ và đưa con đi chơi thì mỗi tháng mình mất khoảng 70 đô tiền xăng. Đi làm đều đều thì tiền “nuôi” xe cũng như xe máy ở VN thôi, không tốn kém lắm đâu, nhà có trẻ con thì nên có xe vì phải mua sắm cho nó nhiều, đưa nó đi chơi nữa 🙂 Xe thì cũng có nhiều loại, xe 2 – 3000 cũng có xe trăm nghìn cũng có, tùy vào mục đích của bạn để mua xe. Trước khi mua xe bạn hãy check lịch sử của xe xem xe có từng bị đâm/ gây tai nạn giao thông hoặc chủ trước đã trả hết số nợ chưa…

5. Bằng lái xe: nếu bạn ở NZ bạn sẽ phải học bằng lái đầu tiên là bằng Learner/ Lý thuyết, sau đó bạn mới thi lên bằng Restricted và cuối cùng là bằng Full. Mỗi lần thi bằng cấp, đều có điều kiện và thời gian, phụ thuộc vào độ tuổi của bạn. Đối với bằng Learner: bạn chỉ được phép lái xe nếu có 1 người đang giữ bằng Full trên 2 năm ngồi bên cạnh. Với bằng Restricted: bạn có thể lái xe và chở người thân trong gia đình trong thời gian cho phép (như bằng learner), và với bằng Full thì bạn lái giờ nào cũng được và chở ai cũng được. Mình thi bằng Learner cũng lâu rồi, chi tiết không còn nhớ chính xác được hết, bạn nào muốn học luật lái xe thì tham khảo ở đây. Bạn nào dùng bằng quốc tế ở VN thì sang có thể lái xe 1 năm, sau đó phải thi learner rồi thi lên bằng Full hoặc xuất cảnh rồi vào lại thì lại được lái 1 năm tiếp. Nên học và hiểu luật, vì lúc xảy ra tai nạn giao thông họ sẽ theo luật để phán xử, người thiệt là những người không hiểu luật.

6. Ăn uống: nếu bạn là sinh viên nghèo vượt khó (chưa nhận được lương và hết tiền) thì mua trứng gà + gà già ăn vừa rẻ vừa ngon. Gà già chỉ khoảng 4 – 6 đô/ con, luộc lâu lâu tí thì ăn như gà chạy bộ ở VN vậy :)) Trứng thì bán theo khay, khoảng 6 – 8 đô/ khay 30 quả (tùy size) ăn cả tháng. Thèm thèm ra ngoài ăn thì cứ ăn đồ ăn nhanh thì sẽ rẻ, ngược với VN: đồ ăn nhanh được gọi là “ăn hàng” thì ăn nhanh ở NZ lại rất rẻ. Mc Donal, Burger King, KFC, Pizza Hut, Domino Pizza… đều có những suất ăn “thần thánh” chỉ khoảng 6 7 đô đủ no. Nhóm burger thì bao gồm 1 bánh + 1 nước + 1 kem + 1 khoai, nhóm Pizza thì cũng chỉ 5 6 đô/ cái, ăn 1 mình thì không ăn hết được. Đấy là mình nói đến mấy suất cho sinh viên, chứ họ cũng có những suất “hoành tráng” hơn, tùy túi tiền để bạn lựa chọn. Còn về mức ăn nói chung thì 1 suất cơm đĩa ở NZ có giá trung bình 13 – 15 đô/ suất. Đây là mức bình dân, còn vào những nơi sang chảnh hơn thì giá sẽ khác. Khi bạn mới qua nhìn giá sẽ thấy “chóng mặt”, ví dụ như 1 bát phở, chỗ nào rẻ là 12 đô/ bát, bạn mới qua hì hục nhân nhân gõ gõ xong thấy đắt quá không dám ăn. Nhưng 1 thời gian bạn sẽ quen thôi, ai mới sang cũng dễ bị chóng mặt tụt huyết áp khi nhìn thấy giá như vậy lắm. Khi bạn đi làm rồi bạn mới thấy 1 tiếng lương cơ bản cũng đủ cho bạn ăn những món kể trên, dành dụm chút thì còn cafe cà pháo với bạn bè… nhìn dần cũng sẽ quen giá thôi. Sang chịu khó vừa học vừa làm rồi bạn nào cũng sẽ khác, khác từ đầu đến chân. Mấy em học sinh mình mới qua lúc sang còn giản dị, sau 1 thời gian trông “tây hóa” hết, đồ hiệu từ đầu đến chân…:)) Cùng tùy bạn thôi, không phải bạn nào sang cũng như vậy, những bạn sang học nặng + gánh vác gia đình thì không thoải mái ăn tiêu như mấy bạn độc thân được. Mới qua ai cũng quy đổi nhân ra xem bao nhiêu tiền Việt, ai cũng vậy, nhưng sau khi bạn đã quen với mặt bằng chung về giá thì không còn nhân chia nữa. Bạn sẽ thấy rằng muốn mua đồ A thì bạn đi làm x giờ là mua được, từ đó sẽ thấy cái gì bạn cũng có thể mua được. Hoặc như điện thoại iphone ở VN nếu tính ra lương thì những bạn lương thấp không mua được, nhưng nếu bạn đi làm lương cơ bản bên này thì chỉ vài tuần là bạn đủ tiền mua. Cứ nghĩ như vậy thì cuộc sống đơn giản hơn, cứ đi làm và tiết kiệm thì bạn sẽ mua được những thứ bạn cần.

Nên tự đi chợ nấu ăn sẽ rất rẻ, nhà 4 người đi chợ ăn thả phanh cũng chỉ khoảng 150 – 200/ tuần –> 40 – 50 đô/ người/ tuần.

7. Thuê nhà: giá nhà chung cư ở trung tâm Auckland khoảng 450/ tuần/ căn 2 phòng, bên này tính theo tuần nha các bạn. Thông thường các bạn sẽ ở 4 người –> 450 chia cho 4 + các chi phí điện, nước, nét thì khoảng 130 – 140/ tuần + ăn uống chung thì total khoảng 180 – 200/ tuần. Với chi phí này thì đi làm thêm 20 giờ là đủ cover rồi, dư ra 1 chút để tiêu linh tinh. Mới qua thì ở trung tâm sẽ tiện vì trường thường ở trung tâm, siêu thị, các cửa hàng, tất tật cho cuộc sống bạn cần thì ở trung tâm đều có. Còn bạn muốn ở rộng rãi hơn, có sân vườn thì chi phí đó bạn ở ngoài sẽ được nhà to hơn. Với những bạn sang học và con cái được đi học miễn phí thì hãy cố gắng mua/ thuê nhà ở những khu có trường học tốt, vì đằng nào cũng free mà tội gì không chọn chỗ tốt cho con. Bạn có thể tìm nhà trên website trademe.co.nz và bạn cũng nên có 1 tài khoản trong đó vì trên đó bán đủ thứ, sau này có thể mua cho tiện.

Ý kiến cá nhân của mình thì nên thuê nhà gần chỗ học/ chỗ làm, nhiều khi thấy nhà giá rẻ mà xa tít mù khơi, đi bộ ra bến xe, chờ xe, ngồi xe cả tiếng đồng hồ mới tới rất mệt mỏi và mất thời gian, chưa kể tiền xe bus tính ra bằng tiền bạn ở trong trung tâm hoặc gần trung tâm.

8. Tiền đỗ xe: trung tâm là nơi đỗ xe rất đắt đỏ nên nếu xác định đi xe thì bạn có thể thuê nhà ở ngoài để được đỗ xe miễn phí (đỗ trước cửa nhà/ trong gara/ đỗ ngoài đường…), tiền đỗ xe ở trung tâm trong khu chung cư khoảng 60 – 70/ tuần, nếu bạn không sống trong chung cư đó mà thuê riêng ở ngoài có thể sẽ đắt hơn. Nếu bạn chỉ tạt qua trung tâm thì có thể đỗ theo giờ nhưng giá cũng rất cao. Vì thế trung tâm chỉ phù hợp với những bạn đi bộ hoặc không đi xe. Các khu mua sắm thông thường cũng được đỗ miễn phí, chỉ có 1 số ít khu thì vẫn tính phí đỗ xe.

9. Lương: lương cơ bản của NZ hiện nay là $15.75 đô/ giờ. Mình không đề cập đến mức lương “thỏa thuận” ở đây vì không thuộc lĩnh vực của mình. Mình chỉ khuyên các bạn sinh viên thì nên đi làm đóng thuế (nếu visa bạn được phép đi làm), đừng vì 1 2 đô chênh lệch lấy tiền mặt mà ảnh hưởng đến lâu dài. Có rất nhiều bạn muốn làm work visa vì đã làm việc vài năm rồi, nếu thời gian đó bạn đóng thuế thì rất có ích cho hồ sơ của bạn, nhưng vì không đóng thuế thì chẳng ai dám xác nhận cho bạn có từng đó năm kinh nghiệm. Ngoài ra khi nhận lương bằng tiền mặt rồi lại deposit vào tài khoản, có thể hiện tại bạn không phải show bank statement, nhưng tương lai có thể bị yêu cầu cung cấp lại. Có những bạn đã xong giấy tờ, sau này muốn bảo lãnh cho partner, nhìn bank statement toàn tiền mặt, bạn nghĩ INZ không nhìn thấy sao?

Khi bạn đi làm có đóng thuế thì sau này bạn muốn thuê nhà cũng dễ vì có thu nhập, mua nhà cũng sẽ có căn cứ để ngân hàng xét lương, khi bảo lãnh ai đó họ cũng biết bạn có việc làm ổn định và sau này nếu bảo lãnh cho gia đình hay cần nguồn thu thì đây cũng là cơ sở để INZ xác định mức lương của bạn… Chưa kể khi bạn sinh con bạn được tiền nghỉ sinh con hưởng lương, sau này hưởng lương hưu khi về già…

10. Quần áo: nếu bạn đã quen mua quần áo bình dân ở VN thì sang NZ bạn sẽ choáng váng vì giá, và không hiểu vì sao nó đắt thế, trông như hàng xx tiền ở chợ… Nhưng nếu bạn chuyên mua hàng hiệu hoặc hàng có thương hiệu thì thấy cũng bình thường thôi, hàng hóa ở NZ thường xuyên giảm giá, bạn cứ đợi giảm giá rồi mua thì có khi giá còn rẻ hơn VN. Dễ mua nhất thì bạn vào Dress Smart – trung tâm thanh lý hàng hiệu lớn nhất của NZ, bạt ngàn quần áo giày dép, những hàng bị thiếu size cũng sẽ bị chuyển về đây, bạn cứ thường xuyên đi thì chắc chắn sẽ tìm được đồ vừa rẻ vừa đẹp. Nhiều khi ra đây bạn lại dễ mua vì hàng size to tây mua rồi nên còn hàng size nhỏ thì châu á vào mua được :)) Còn mới ở VN qua thì cứ sắm sửa cho mình quần áo trong 1 năm đầu, vì lúc đó sang còn cần thời gian làm quen với môi trường và để tìm việc, sau này đi làm rồi thì mua sắm bên này cho tiện. Hãy quy ra bao nhiêu tiếng đi làm ở NZ (nếu bạn đã có việc làm) để mua thay vì nhân ra tính theo tiền Việt. Mới qua hay mua đồ rẻ, nhưng tiền nào của nấy, bạn mua hàng tốt và được giảm giá sẽ luôn có chất lượng tốt hơn những hàng đã có sẵn giá thấp. Bạn cứ qua đi, mua sắm dần sẽ có kinh nghiệm.

11. Siêu thị/ Chợ: Mọi người thường gọi là chợ tàu nhưng thực ra cũng là siêu thị, “chợ tàu” ở đây có đủ đồ ở VN: nước mắm, hạt nêm, gia vị/ bột canh, nước tương, mắm tôm, mỳ tôm các loại, phở, bún, miến khô, lạp xưởng, bột làm bánh cuốn, mắm ruốc, cà pháo, tương ớt, măng tươi, mực khô…thịt heo, thịt gà, móng giò, chả lụa/ giò lụa, đậu hũ, ….túm lại mình thấy chả thiếu gì. Chỉ khác là bên này đi chợ theo tuần, mua 1 đống về cho tủ lạnh ăn dần, chứ không đi chợ hàng ngày như ở VN. Cuối tuần bạn có thể ra chợ trời: thì đủ loại rau châu á, những loại hiếm hiếm như: thì là, tía tô, lá lốt… cũng có. Đồ ăn ở NZ an toàn, đều được kiểm định nghiêm ngặt trước khi được bán ra ngoài thị trường. Hoa quả có thể không cần rửa, hoặc chỉ cần rửa qua, còn rau đã đóng trong túi thì chỉ cần mở ra ăn ngay… Hoa quả nhiệt đới thì khó tìm và giá cao vì phải nhập khẩu còn hoa quả ôn đới/ xứ lạnh thì rất rẻ, đi làm 1 tiếng mua vài cân hoa quả ăn thả phanh: táo, kiwi vừa rẻ vừa ngon…

12. Công viên: ở NZ có rất nhiều khu cho trẻ em chơi ngoài trời, bao gồm các công viên lớn, tất cả công viên ở đây đều miễn phí vé vào cửa và miễn phí gửi xe (không có trộm đâu/ hoặc hiếm lắm, cứ đỗ đi không sao đâu). Chỉ có những khu vui chơi không phải phong cảnh mà là chơi trò chơi thì mới mất tiền thôi. NZ có rất nhiều cảnh đẹp, mỗi mùa lại mang 1 màu sắc khác nhau, nên nếu có thời gian thì nên ra cho cuộc đời tươi đẹp hơn 🙂

Cảnh đẹp ở NZ nổi tiếng trên thế giới nên sang NZ mà không “hưởng thụ” thì phí nửa cuộc đời :))

13. Nhà cửa: trong năm nay thấy giá nhà ở Auckland chững lại, giao dịch ít hơn, còn tăng hay giảm thì mình không chú ý lắm. Nhưng giá nhà Auckland đắt nhất ở NZ, có thể bạn mua 1 căn ở Auckland bằng 2 3 căn ở thành phố khác. Nhiều bạn hỏi mình mua nhà ở NZ có được ưu tiên gì không, xin trả lời là không có ưu tiên gì, chính phủ còn đang lo lắng người nước ngoài/ bao gồm người nước ngoài đã định cư ở NZ mua quá nhiều nhà ở Auckland để đầu tư nên giá nhà ở đây quá cao, làm cho dân chính gốc của họ không thể mua được. Nên họ đang cắt giảm chứ không khuyến khích đâu các bạn nhé. Các bạn xác định ở NZ thì nên mua nhà sớm vì dân đổ sang đây càng ngày càng đông, chứ không thấy vắng đi đâu. Mua được nhà còn phụ thuộc nhiều yếu tố, yếu tố quan trọng nhất đương nhiên là $$$ :)) nhưng khi đã có Resident/ PR/ citizen ở NZ và đi làm có đóng thuế thì sẽ dễ dàng vay tiền ngân hàng để mua nhà, nhưng họ vẫn yêu cầu phải có tiền đặt cọc tối thiểu là 10% giá trị căn nhà, mình không phải chuyên gia lĩnh vực này nhưng nếu bạn định mua nhà thì nên đi làm đóng thuế, nên làm nhiều/ lương cao để vay được nhiều, còn bạn quyết định dùng bao nhiêu trong hạn mức trong đó thì tùy bạn. Bạn nên liên hệ với các mortgage broker (không phải nhân viên ngân hàng) vì họ có nhiều kinh nghiệm và giỏi hơn bạn về lĩnh vực này, họ không thu phí tư vấn nhưng họ sẽ có những hình thức phù hợp với tài chính của bạn hơn, họ có thể deal với ngân hàng lãi suất tốt hơn và số tiền cash back nhận lại nhiều hơn.

Trong trung tâm thì thường là nhà cao tầng và chung cư, NZ không có nhà trọc trời đâu Còn ở khu dân cư thì chủ yếu là nhà vườn/ biệt thự. Bên này nghe thấy nhà 300m hay 400m thì trong đầu bạn sẽ tưởng tượng ra nhà to lắm, hoành tráng lắm nhưng ở NZ thì nhà như vậy là bình thường (nhà bao gồm đất) vì nhỏ nhất theo mình biết được chia và xây nhà cũng khoảng 300m/ nhà rồi. Thế nên không có nhà siêu mỏng, siêu méo hay nhà sắp đổ như ở VN.

Ở NZ họ xây nhà bằng gỗ rất nhiều, có thể vì tiện/ nhanh và muốn sơn sửa đổi màu cũng dễ, những nhà bằng gỗ có thể tồn tại hàng trăm năm, hình này là 1 kiểu nhà bungalow là kiểu nhà biệt thự mà dân kiwi bên này rất chuộng:

14. Việc làm: ở Auckland thì mình chưa thấy bạn nào không thể tìm được việc làm/ thất nghiệp, tất nhiên có thể chỉ là việc làm cho sinh viên nhưng ít nhất cũng có thu nhập để trang trải cuộc sống. Cũng đừng nên kỳ vọng ở VN bạn là chức nọ chức kia mà sang lại phải làm việc chân tay vì tiếng anh kém. Dần rồi ai cũng sẽ khấm khá hơn thôi, mới sang ai cũng sẽ vất vả vì chưa có nghề trong tay, sau này tiếng tốt hơn, có nghề trong tay thì không lo không kiếm được việc tốt hơn/ lương cao hơn. Còn những bạn đã làm việc với công ty nước ngoài ở VN + tiếng anh tốt thì mình luôn thấy các bạn ý có cơ hội tốt hơn khi xin việc.

15. Cuộc sống nói chung thì mới sang an cũng than buồn vì dân số bên này chỉ bằng 1 “nhúm” so với VN, nhưng sang rồi ổn định việc làm thì ai cũng đầu tắt mặt tối làm việc, thậm trí thời gian cho bản thân cũng không có, thời gian ăn chơi cũng không nhiều. Nếu so sánh thì những bạn thích yên bình, ổn định, sống cho gia đình thì nên ở NZ vì ở VN có quá nhiều việc phải lo. Nếu là người bình thường thì làm ở NZ sẽ luôn kiếm được nhiều tiền hơn vì giá trị tiền ở NZ có giá hơn, còn nếu bảo để kiếm tiền như giới siêu giàu thì VN sẽ tốt hơn NZ. Cuộc sống ở NZ rất nhẹ nhàng vì bạn cảm thấy được an toàn, ra đường không lo lắng, đi làm đều đều có thu nhập, môi trường tốt, giáo dục tốt nên cũng không phải lo lắng quá nhiều thứ. Đến kỳ nghỉ thì gia đình đi chơi, không có tiền đi chơi xa thì ra công viên thì trẻ con cũng đã thấy rất thích rồi. Bên này nói chung an cũng giản dị, hoặc có khi là “nhà quê” vì không biết làm đẹp, không ăn diện như VN vì diện cũng chẳng ai ngắm bạn, cũng chẳng ai khen bạn, cũng chẳng ai để ý bạn mặc cái gì, đừng lố quá là được. Bên này chủ yếu là tự làm, các dịch vụ tay chân đều đắt vì họ phải thuê nhân công theo lương NZ nên sang đây ai cũng tự lập hơn và tự học được nhiều thứ.

16. Giáo dục: Nền giáo dục của NZ thuộc Top những đất nước có chất lượng giáo dục tốt nhất trên thế giới nên cho dù là trường bình thường thì chất lượng cũng vẫn tốt hơn nhiều so với “trường làng” ở VN và quan trọng là trẻ con sẽ có cơ hội hòa nhập với dân bản địa, học được tiếng anh chính thống. Trẻ con thích nghi rất nhanh nhé các bạn, những bạn trẻ sang đây học cấp 1 cấp 2 rất ít khi phải học bổ trợ thêm tiếng anh. Còn cấp 3 thì nếu tiếng anh chưa biết gì thì có thể học thêm nhưng về kiến thức học thì cực kỳ nhẹ nhàng, kiến thức học cấp 3 ở NZ thì có thể đã học từ cấp 2 ở VN rồi. Trẻ con ở NZ rất sướng vì không phải đi học thêm, cũng không có phong trào đua nhau đi học, cũng hiếm khi bạn thấy bạn trẻ nào cận, ít thấy lắm trừ khi bẩm sinh. Dân bên này được đào tạo vừa học kiến thức và học cả những kiến thức xã hội và cơ hội để hiểu biết cuộc sống bên ngoài hơn là những lý thuyết trong sách vở. Các bạn học sinh ở NZ cho dù nhỏ cũng được tự do phát biểu ý kiến cá nhân, chúng rất tự tin, mạnh dạn, chúng được nói những gì chúng nghĩ, không bị chèn ép vào khuôn khổ nào hoặc phải học thuộc 1 cách trả lời mẫu nào đó…

17. Tiền điện thoại: các gói cước của NZ không chênh lệch nhau là mấy, ngon bổ rẻ và tương đối tốt thì dùng 2 degree, phổ biến thì bạn chọn các gói sau:

Gói 8 đô: bao gồm 60 phút gọi, 250 tin nhắn

Gói 19 đô: gọi thoải mái cùng mạng, 200 phút gọi cho các mạng khác bao gồm gọi sang Úc (nếu không dùng hết sẽ được giữ lại tính sang tháng sau) + nhắn tin không giới hạn

Gói 19 đô thứ 2 (gói này nhiều sinh viên chọn): gọi thoải mái cho cùng mạng, 150 phút gọi cho các mạng khác bao gồm gọi sang Úc (nếu không dùng hết sẽ được giữ lại tính sang tháng sau) + nhắn tin thoải mái + 1Gb Data

18. Giải Trí: bên này ít chỗ nhậu nhẹt như VN vì phần lớn là tự nấu nướng và uống tại nhà. NZ cũng cấm uống bia rượu nơi công cộng nên có muốn uống cũng không được. Hay nói 1 cách khác, bên này đàn ông “ngoan” hơn VN, 1 là vì bận đi làm kiếm tiền, 2 là cũng chẳng có chỗ nào bù khú, ai cũng bận đi làm, khoản gái gú thì không rõ (chắc có các câu lạc bộ) nhưng khoản cặp bồ thì hiếm hơn rất nhiều, vì bên này ai cũng cắm mặt đi làm :))

Chủ yếu các bạn trẻ buổi tối chỉ đi uống trà sữa/ Gong cha/ quán cafe… chém gió, giá 1 cốc trà sữa khoảng 5 – 7 đô.

Ngoài ra vui vui thì rủ nhau đi Bar

Vé xem phim thì tùy rạp và tùy loại vé 2D hay 3D: mức giá trung bình từ 15 – 20 đô, lúc giảm giá chỉ khoảng 10 – 12 đô/ vé.

19. Ngân hàng/ tiêu tiền: ở VN mới sang thì hay dùng tiền mặt, nhưng phần lớn dân bên này dùng thẻ, các loại thẻ mới đều có pay wave, tức là bạn chỉ cần đặt thẻ lên máy là xong, giống như lúc bạn lên/ xuống xe bus vậy. Dưới 80 đô thì không cần mã pin, trên 80 đô thì mới cần. Nếu bị mất thẻ thì bạn dùng điện thoại tạm khóa vào là xong, tìm được thì mở ra, chỉ mất vài giây để bạn thao tác việc này. Chủ yếu ở NZ có ngân hàng ASB, ANZ, BNZ, Kiwi Bank, TSB, Westpack: có 2 ngân hàng mọi người hay dùng nhất là ANZ và ASB, nếu nói về tiện lợi khi làm visa thì bạn nên có 1 tài khoản ASB, cứ mở đi miễn phí mà, sau này làm visa mình sẽ nói với bạn vì sao ngân hàng này lại có điểm tốt hơn các ngân hàng khác.

20. Những chú ý khác: không nghe điện thoại khi đang lái xe trừ khi bạn có tai nghe. Nên đăng ký làm thẻ thành viên thật nhiều (miễn phí mà), sau này cần làm hồ sơ partnership sẽ có cả đống giấy tờ chứng minh. Thấy tai nạn hay việc gì xảy ra nên gọi police 111, nếu bạn muốn giúp ai đó thì phải hỏi ý kiến của họ trước đừng tự ý lao vào.

21. Mua sắm: Mới sang muốn mua sắm đồ gia dụng rẻ thì cứ vào warehouse hoặc Kmart, nhưng warehouse và Kmart không hay giảm giá, nên muốn mua đồ tốt mà giảm giá thì vào Brisco (giảm giá hàng tuần, rình lúc nào rẻ thì mua). Hoặc bạn mua trong Farmer chất lượng cũng tốt, thông thường giảm giá giữa năm và cuối năm là lớn nhất hàng tháng cũng có những đợt giảm giá khác nhau, mình cũng toàn rình lúc nào giảm giá 50% thì vào chọn chọn lựa lựa. Giá của sản phẩm đều có trên website của họ, bạn check 1 loạt xem chỗ nào đang giảm nhiều, chỗ nào rẻ thì ra đó mua.

22. Chuyển tiền từ VN: muốn chuyển tiền từ VN (cho du học sinh) bạn cần đưa cho gia đình offer/ giấy mời nhập học, bản photo/ scan hộ chiếu và visa của bạn + thông tin tài khoản của bạn: họ và tên, số tài khoản, tên ngân hàng, swift code (thông thường là ASBBNZ2A), bạn có thể check trên google thông tin ngân hàng của bạn. Từ VN bố mẹ bạn cần mang theo sổ hộ khẩu, chứng minh thư của người chuyển tiền + tiền

23. Thuế: thuế của NZ hiện tại từ 10,5% đến 33% xem hình dưới:

Ví dụ lương của bạn là $50,000/ năm thì sẽ được tính như sau

Thông thường làm công ăn lương thì chủ sẽ tính và nộp thuế đó cho bạn nếu bạn là người tự trả thuế (đi làm nhận tiền mặt, làm công trình, làm thầu, làm theo doanh thu…) thì có thể tự tính thuế tại đây. Với những trường hợp đặc biệt thì sẽ tính thuế khác nhau, bạn có thể liên hệ với kế toán của bạn hoặc IRD (sở thuế) để được trợ giúp.

Mỗi người sẽ có 1 mã số thuế, nếu sinh ra ở NZ thì ngay khi sinh bạn đã có thể xin cấp mã số thuế.

24. Điện: điện ở NZ là 110 – 220v nên đồ điện tử ở VN mang qua sẽ vẫn dùng được, tuy nhiên sẽ khác đầu cắm.

Đây là phần cắm điện của NZ:

Bạn mang đồ điện tử ở VN sang thì nên mua ổ cắm đa năng ví dụ như sau:

Nhỏ gọn hơn thì bạn có thể mua loại này:

Sang 1 thời gian sau khi đã quen chi phí ở NZ thì bạn nên mua đồ điện tử ở NZ, 1 là tiện lợi đúng ổ cắm, 2 là dễ dàng bảo hành, 3 là được trả góp :))

Còn rẻ rẻ thì bạn cứ mua second hand trên trademe có đầy.

25. Vé máy bay: mình thì thích hãng Sing, trước giờ chỉ toàn đi hãng này, vì nhiều khi khuyến mại giá rẻ như các hãng khác, transit ở Sing thì mua sắm sung sướng (chỉ thiếu mỗi $$$), giờ bay từ NZ là nửa đêm nên lên máy bay là ngủ, đến trưa VN đến nơi. Còn từ VN thì bay buổi trưa sang Sing, transit 3 tiếng rồi cũng ngủ đêm trên máy bay, đến trưa NZ thì sang đến nơi, giờ giấc rất hợp lý, hành ký 30kg gửi và 7kh xách tay. Ngoài ra bạn có thể chọn China Southern được mang 2 kiện, mỗi kiện 23kg + 7kg xách tay. Các hãng khác thì có Cathay, Malay…nhưng chú ý đừng nên ham rẻ mà mua hãng transit qua Úc vì sẽ phải xin thêm visa transit, nếu không được cấp hoặc không kịp có thể lỡ mất chuyến bay của bạn.

26. Bảo hiểm: các bạn sinh viên học tại NZ bắt buộc phải mua bảo hiểm, có 2 loại “ngon bổ rẻ” là Orbit và Southern Cross (SC). Trước đây SC có gói bảo hiểm sức khỏe và loại sức khỏe + tài sản, nhưng sau này họ không bán loại sức khỏe nữa (chắc thua lỗ) nên bây giờ chỉ còn Orbit là hãng bảo hiểm duy nhất (theo mình biết) là bán bảo hiểm sức khỏe. Tất cả các hãng bảo hiểm khác chỉ bán sức khỏe + tài sản (đương nhiên đắt hơn loại sức khỏe). Giá bảo hiểm Orbit – sức khỏe là $290/ năm, giá của SC loại sức khỏe + tài sản là $500/ năm.

Bảo hiểm nhà, xe, tài sản/ đồ đạc trong nhà…bạn có thể mua 1 gói, vì mua nhiều loại họ sẽ có những promotion khác nhau. Thông thường mình liên hệ với ngân hàng, hoặc bạn tham khảo trên các website của các công ty bảo hiểm và họ sẽ tính giá theo gói phù hợp cho bạn.

27. Trẻ con/ nuôi con: phần này được nhiều bạn có gia đình quan tâm. Khi bạn sang học chương trình từ Level 8 trở lên các chuyên ngành và bảo lãnh cho vợ/ chồng/ partner có work visa thì con cái của bạn sẽ được đi học miễn phí/ theo chi phí bản địa trong suốt thời gian visa có hiệu lực. Cụ thể hơn từ 3 – 5 tuổi được hỗ trợ 20 giờ gửi trẻ mỗi tuần, ví dụ bạn gửi con 30 tiếng thì bạn chỉ phải đóng thêm 10 tiếng/ tuần. Từ 5 tuổi các bé sẽ vào lớp 1. 2 bạn có thể thay phiên nhau đi học để con cái được hưởng chế độ này

Phí gửi trẻ thông thường khoảng $220 – $370/ tuần, tùy vào khu vực bạn gửi và số giờ bạn gửi.

Đi làm có nuôi được con không? Bên này chỉ vất vả vì không có người trông con, còn chi phí nuôi con thì ai cũng có thể nuôi được. Tiền bỉm: mình dùng bỉm Huggies cho con (bỉm này ở NZ chất lượng hoàn toàn khác ở VN nhé các mẹ) – thông thường 1 thùng bỉm khoảng $47 đô/ thùng tại siêu thị Count Down, nhưng cứ lúc nào giảm giá (tháng nào cũng có đợt giảm) thì bạn khuân vài thùng về dùng dần, giá bỉm giảm chỉ còn $28 – $30/ thùng. Tiền sữa: trung bình 1 hộp sữa khoảng $20 – $43/ hộp 900gr, tức là bạn đi làm 2 3 tiếng là mua được 1 hộp sữa cho con rồi.

Bạn có thể tự mua đồ về nấu cho con hoặc mua đồ ăn sẵn trong siêu thị, họ bán đủ thứ đồ ăn cho con trong túi hoặc hộp có sẵn với đầy đủ dinh dưỡng và đảm bảo nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, phần lớn đồ ăn sẵn được chế biến từ thực phẩm organic/ không chất bảo quản, trừ sâu, tăng trưởng… Nếu con bạn đã lớn thì có thể ăn cơm cùng gia đình nên chi phí không đáng kể.

Trẻ con dưới 5 tuổi đi học bên này rất nhàn hạ, đến lớp chủ yếu để chơi, khám phá tự nhiên không phải học gì. Phụ huynh không bao giờ phải lo bị bạn bè trêu ghẹo, đánh nhau, bị giáo viên trù dập hay phải “phong bì” cho cô giáo để chú ý đến con mình. Nhưng vì để dạy tự lập và tự quyết định, nếu con bạn thuộc loại lười ăn thì các cô chỉ đút cho ăn vài lần, nếu quay đi họ sẽ không ép ăn nữa, họ nói rằng con quay đi hoặc từ chối là vì con không muốn ăn và phải tôn trọng quyết định của con. Vì thế bạn nào xót con hay quen cho con ăn rong thì cảm thấy con mình rất “tội nghiệp”. Nhưng bạn cứ suy nghĩ cho thoáng, con bạn sẽ không chết vì đói, chẳng đứa trẻ nào tự để cho mình chết vì đói cả, chỉ vì thói quen của người lớn tạo ra + vốn lười ăn có sẵn làm con càng thêm lười mà thôi. Sau khi “được đói” theo trình tự thì rồi con sẽ ăn.

Sau khi đã quen với cuộc sống ở NZ thì khi bạn về VN sẽ lại có thói quen chia ra xem bao nhiêu đô New và thấy…cái gì cũng rẻ :)) với số tiền bạn chi tiêu tối thiểu ở NZ thì về VN lại thành thoải mái hoặc “sung sướng” hơn. Ví dụ 1 suất ăn cơm đĩa ở NZ $15 = 255k thì bạn có vô số lựa chọn ăn uống. Vì vậy bạn nào đang chi tiêu quen ở NZ mà về VN thì rất tranh thủ ăn uống hoặc mua sắm, nhưng riêng đồ điện tử mình khuyên nên mua ở NZ để tiện bảo hành và có ổ cắm phù hợp.