NÉT ĐẶC TRƯNG TRONG VĂN HÓA ĐÀI LOAN

Người xưa có câu “ Nhập gia thì phải tùy tục” có ý ám chỉ rằng khi ta đến một môi trường mới đất nước mới ta cần phải tuân theo những phong tục tập quán, lễ nghi ở nơi đó. Đối với mỗi du học sinh trước khi chuẩn bị hành trang lên đường đi du học thì việc tìm hiểu về văn hóa đất nước mình sắp đến là việc không thể bỏ qua.

Ngôn ngữ sử dụng ở Đài Loan

Nhiều người nhầm tưởng Đài Loan là một bộ phận của Trung Quốc bởi họ cũng nói tiếng Trung nhưng thực tế thì không phải vậy. Đài Loan tồn tại với tư cách một đất nước tách biệt với Trung Quốc, họ có hệ thống chính trị riêng, văn hóa riêng. Trong giao tiếp và chữ viết họ sử sụng tiếng trung ( dạng Phồn thể ). Tại thành phố lớn và chương trình giáo dục quốc tế sử dụng tiếng anh.
Một số bộ phận khác sử dụng tiếng Mẫn Nam (tiếng Phúc Kiến), tiếng Cao Sơn hay thổ ngữ Hakka.

Người Đài Loan theo tôn giáo nào ?

Vì ảnh hưởng bởi văn hóa Trung Quốc nên Đài Loan cũng có tôn giáo chính là Phật Giáo. Phần lớn số dân cư Đài Loan đông đúc như hiện nay là do người dân các tỉnh Phúc Kiến và Quảng Đông ( Trung Quốc) di cư sang nên họ cũng mang theo tôn giáo của mình sang, tiêu biểu như: Thờ Mẫu Tổ (Thánh Mẫu Nương Nương), Thánh Cung (Quan Vân Trường) và Phật.

Phong tục tập quán người Đài Loan

Tập quán sinh hoạt của người Đài Loan khá đơn giản, có nhiều nét tương đồng gần gũi với sinh hoạt của người Việt Nam. Hầu hết những món ăn không quá khác biệt so với món ăn Việt Nam. Trong các bữa ăn đều có món ăn không thể thiếu là cơm. Bữa sáng, ăn nhanh không cầu kỳ, bữa trưa họ ăn nhiều, không uống rượu bia trong bữa sáng và bữa trưa. Người Đài Loan rất hiếu khách, họ tiếp đón nhiệt tình khách từ nơi xa đến. Một trong những sự hiếu khách mà bạn có thể gặp là được dự bữa tiệc đối với rất nhiều bạn bè mới với thức ăn ngon và rượu.

Có hai nguyên tắc quan trọng cần quan sát trong giao tiếp với người Đài Loan, bao gồm: 

Nụ cười – đây chính là cách tạo thân mật trong giao tiếp , giúp bạn thoát ra khỏi mọi nhiều tình huống bất tiện, ví dụ như  bạn có sơ suất làm đổ rượu ra áo của chủ nhà, nụ cười sẽ làm cho chủ nhà chắc chắn rằng bận chỉ sơ ý mà thôi. 

Thứ hai là hãy làm những việc  như chủ nhà làm. Nếu chủ nhà chúc rượu bằng tiếng Đài Loan thì bạn không ngại gì mà chúc lại bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Tuy nhiên, nếu chủ nhà chúc bạn rượu và uống hết cốc, bạn không uống được hết thì cứ thoải mái mà nhấm nháp. Tương tự, những món ăn mà bạn không thích thì không bắt buộc bạn phải ăn.

Ngoài ra nét tương đồng trong văn hòa Đài Loan và văn hóa Việt Nam là thời gian tính cả dương lịch và âm lịch, có phong tục cúng lễ, đốt hương, vàng mã vào ngày rằm, mùng 1 và các ngày tết, ngày giỗ thờ cúng tổ tiên.

Trang phục người Đài Loan

Người Đài Loan rất coi trọng việc ăn mặc, nếu muốn ghi điểm trong mắt họ, bạn nhớ chú ý ăn mặc sao cho lịch sự, trang nhã. Những trang phục có màu đỏ, trắng, đen sẽ không được sử dụng hàng ngày bởi người Đài Loan quan niệm: đen, trắng biểu hiện cho sự tang tóc; màu đỏ biểu hiện cho “hỉ sự”, không nên dùng hàng ngày. 

CÁC HOẠT ĐỘNG LỄ TẾT CHÍNH CỦA NGƯỜI ĐÀI LOAN

Mang trong mình nền văn hóa đậm đà bản sắc phương Đông, Đài Loan có nhiều phong tập tập quán đa dạng. Hơn 5000 năm lịch sử phát triển, đất nước đã có nhiều đổi thay nhưng những giá trị nòng cốt thuộc về truyền thống dân tộc vẫn được người dân Đài Loan lưu giữ và phát triển.

 Xét về góc độ văn hóa dân tộc, Đài Loan và Trung Quốc là 2 quốc gia gần gũi, tương đồng nhất với Việt Nam. Cùng có tôn giáo chính là Phật giáo, sử dụng âm lịch và  khá giống nhau về ngày lễ cổ truyền.

Ngày giao thừa- 30 tháng chạp âm lịch

 Theo quan niệm của một số quốc gia châu Á, Ngày 30 tháng 12 âm lịch là  kết thúc một năm, ngày mà người ta dừng lại tất cả các hoạt động làm việc, quay trở về đoàn tụ với gia đình. Nếu như người Việt Nam dọn dẹp nhà cửa, làm cơm cúng lễ tổ tiên vào ngày này thì người Đài Loan cũng vậy. Trước cửa sổ, cửa nhà chính họ treo cây liễn, hay câu đối chúc mừng năm mới bình an, đường phối khoác lên mình một sắc đỏ rực rỡ may mắn. Khoảnh khắc giao thừa họ đốt pháo và quây quần nói chuyện với nhau.

Ngày mồng một Tết- ngày sau đêm giao thừa

Ngày này họ làm cơm cúng bái tổ tiên cầu mong những điều an lành đến với cuộc sống và gia đình, cấm kỵ việc quét nhà và nói điều không may mắn. 
Những món ăn được ăn trong ngày tết Đài Loan:
–   Gà nguyên con: tượng trưng cho sự đoàn tụ gia đình.
–   Cải bẹ xanh cọng to, để nguyên cây nấu chín, tượng trưng cho sự trường thọ.
–   Cá viên, thịt viên: tượng trưng cho sự trường thọ.
–   Củ cải trắng: tượng trưng cho sự khởi đầu may mắn.
–   Hẹ trắng để nguyên cọng nấu tượng trưng cho sự lâu dài.
–   Cá tượng trưng cho sự dư dả trong năm. Lưu ý là không ăn hết nguyên con

Tết nguyên tiêu- ngày rằm tháng riêng âm lịch

Trong  đêm Tết nguyên tiêu, đèn lồng đỏ được treo khắp nơi, mọi người đi chơi đều xách đèn lồng, các chùa miếu sẽ trưng bày hoa đăng rất đặc biệt, các nơi cũng sẽ tổ chức hoạt động “Lễ hội hoa đăng” rất náo nhiệt, trong ngày này Đài Loan tràn ngập trong màu sắc lung linh của đèn lồng. Món ăn đặc trưng trong ngày lễ này là chè trôi nước, những viên trôi nước tròn thể hiện sự viên mãn.

Tết đoan ngọ – ngày mồng 5 tháng 5 âm lịch 

Ở Việt Nam Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết giết sâu bọ, là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài gây hại cho cây trồng trên cánh đồng, trong đó nhiều loài sâu có thể ăn được và chúng được coi như là chất bổ dưỡng.
Tết Đoan Ngọ được xem là 1 trong 3 ngày lễ lớn trong phong tục cổ truyền của Đài Loan. Khoảng thời gian này mọi người đều treo trước cửa nhà mình một bó cỏ xương bồ và cây ngải cứu, còn đeo bên mình một chiếc túi thơm để được bình an. Vào lúc 12 giờ trưa, họ có tập tục “Quả trứng dựng đứng”, một số nơi tổ chức cuộc đua thuyền rồng. Món ăn đặc trưng không thể thiếu trong ngày này chính là bánh ú.

Tết Trung Nguyên – Ngày 15-7 Âm Lịch

Theo người Đài Loan quan niệm tháng 7 là tháng của ma quỷ của cô hồn.  Với mong muốn giúp đỡ các cô hồn được sớm siêu thoát, từ ngày mồng 1 tháng 7, khắp nơi ở Đài Loan đều tổ chức các buổi cúng bái phổ độ, chuẩn bị các lễ vật phong phú để cúng bái cho các âm hồn, và trong đó, lễ trung nguyên là ngày có quy mô lớn nhất .
Và trong những ngày này người Đài Loan cũng cấm kỵ nhiều thứ như kiêng đi chơi xa, chơi nước và cưới hỏi

Tết trung thu – Ngày 15 tháng 8 âm lịch

Người Đài Loan có tập tục tặng biếu quà cáp trong dịp tết Trung thu, mang tính tiêu biểu nhất là biếu nhau bánh trung thu và bưởi. Trong ngày lễ này, cũng có không ít các gia đình đều tụ tập bạn bè thân quyến cùng nhau tổ chức nướng thịt thưởng trăng, đốt pháo bông.
Nhận thấy rằng đa số ngày lễ tết ở Đài Loan đều giống với Việt Nam, điều đó tạo thuận lợi giúp cho du học sinh Việt Nam  dễ dàng hòa nhập khi đến học tập và làm việc.

KHÁM PHÁ NỀN VĂN HÓA ẨM THỰC ĐỘC ĐÁO CỦA NGƯỜI ĐÀI LOAN

Bài viết giành cho những ai có niềm đam mê với văn hóa nói chung, văn hóa ẩm thực Đài Loan nói riêng. Đặc biệt với các bạn du học sinh Đài Loan đang băn khoăn “ Tôi sẽ ăn gì trong những năm tháng theo học ở đây “, thì những những mách khéo dưới này bạn nên tham khảo ngay đi thôi !

 Đài Loan được quốc tế biết đến nhiều bởi sự nổi tiếng không chỉ qua nền kinh tế phát triển, chất lượng giáo dục cao mà còn qua nền ẩm thực phong phú – món ăn Đài Loan. Ở Đài Loan các món ăn được chế biến theo lối truyền thống bằng phương pháp trộn lẫn món ăn Phúc Kiến có nguồn gốc từ vùng Tuyền Châu và vùng Chương Châu với  món ăn cổ truyền. Các nguyên liệu dùng để chế biến ra các món ăn này thường phản ánh tập quán ẩm thực của người dân Phúc Kiến. Nếu bạn mong muốn thưởng thức đúng  nhất về những món ăn này hãy đến các quán ăn xưa hoặc về miền nông thôn – nơi người ta vẫn nấu ăn theo công thức truyền thống, đậm đà bản sắc.

Đất nước Đài Loan được bao bọc bởi bốn xung quanh là biển, phía Nam dải đều các ngọn núi cao 3000 mét. Điều kiện thiên nhiên phong phú và địa hình tương đối đa dạng. Đài Loan có nhiều biển và núi, nơi mà cung cấp những món ăn độc lạ nhất. Món ăn Đài Loan đang ngày càng phát triển một cách độc lập với hương vị cổ truyền và dựa trên nền tảng là món ăn Phúc Kiến.
Một vài món ăn Đài Loan đã trờ thành “thương hiệu”
 
a.   Các loại mỳ: 
+  Mỳ thịt bò:
Đài Loan ngày trước không có quán ăn thịt bò bởi vì họ coi loài bò rất quan trọng trong công việc nhà nông. Món mỳ thịt bò cũng là do người nước ngoài truyền lại sau chiến tranh. Và đến ngày nay món mỳ thịt bò này đã trở thành một trong những thực đơn phổ biến nhất trong món ăn Đài Loan. 
+ Mỳ Ta-a-mi
Sợi mỳ được nhúng vào nước súp được chế biến từ tôm. Sau đó hành và thịt lợn thái nhỏ xếp lên trên. So với món mỳ thịt bò thì lượng mỳ có ít hơn. Loại mỳ Ta-a-mi có nguồn gốc từ Đài Loan. Nhưng cũng có thể nhìn thấy thực đơn này cũng được ưa chuộng ở vùng Nagoya, Nhật Bản.
+ Mỳ O-a-min
Sợi mỳ nhỏ và mảnh, có vị đặc trưng của tỏi và mùi ô mai mơ. Đặc biệt nổi tiếng ở thành phố Tây Môn. Hương vị chủ đạo của loại mỳ này gồm ba loại chính: ớt, xì dầu và dấm đen.
b.  Cơm: 
+ Rurofan (hay còn gọi là cơm thịt thú rừng). Là loại cơm có vị cay ngọt. Người ta bày trên cơm trắng thịt thú rừng đã chế biến. Sau đó xếp lên trên vài lát trứng tráng, rau thơm. Là loại cơm bình dân được người Đài Loan ưa thích vì giá rẻ và ngon.
+ Chirofan (cơm thịt gà)
Thịt gà sau khi hấp chín được thái nhỏ và đặt lên trên cơm trắng. Sau đó rưới nước sốt có vị cay ngọt.Là món ăn dân dã giống như cơm thịt thú rừng. Loại cơm này rất nổi tiếng ở thành phố Gia Nghĩa, không những người Đài Loan, mà cả khách nước ngoài cũng đến đây để thưởng thức món cơm này. Để chế biến món cơm này, cũng có khi người ta sử dụng thịt của loại chim Thất diện thay thế cho thịt gà.
+ Paikufan (cơm sườn xào)
Là món cơm ngon và bổ. Nguyên liệu chính cho món cơm này là sườn lợn (được lọc rất kỹ) và rau xào. Người ta tẩm ướp thịt lợn bằng xì dầu, sau đó rắc bột lên làm vỏ bọc và chiên lên bằng dầu. Sườn lợn sau khi chế biến xong bày lên trên cơm trắng rất đẹp mắt và hấp dẫn.
+  Rotsun (Bánh dầy làm bằng gạo nếp)
Là loại bánh dầy có hương vị đặc trưng của Đài Loan. Nguyên liệu chính là gạo nếp, thịt lợn cắt khúc và rau biển. Thịt lợn và rau biển được tẩm ướp dùng làm nhân bánh. Bánh được bọc bằng lá sen và vỏ tre. Sau đó được hấp chín bằng nồi hấp.Tuỳ theo từng địa phương hay nhà hàng mà mùi vị bánh dầy có khác nhau. Đây là loại bánh dầy truyền thống được sử dụng trong dịp tết Đoan ngọ.
c.  Trà sữa trân châu
Có lẽ đây là thức uống phù hợp nhất các bạn du học sinh Đài Loan từ Việt Nam đúng không nào? Trà sữa Đài Loan đã quá quen thuộc với bất cứ ai, đây cũng là nơi xuất phát sáng tạo của rất nhiều thương hiệu trà sữa nổi tiếng trên thế giới. Trà sữa Đài Loan được ra đời lần đầu tiên ở Taichung – vùng Trung Tây Đài Loan vào những năm của thập niên 80. Sự pha chế và hòa trộn giữa sữa, đường, các loại trà đủ mùi vị kết hợp với miếng trân châu giòn dai đã nhanh chóng “chinh phục” rất nhiều tín đồ ăn uống.
d.  Bánh Mochi
Một sự kết hợp độc đáo giữa ẩm thực Nhật Bản và Đài Loan. Mochi ở đây được làm ra trong khỏng thời gian Nhật cai trị Đài Loan. Những viên bột gạo nếp được thêm phần nhân bằng bột đậu đỏ, bột mè đen hoặc đậu phộng. 
e.  Đậu phụ thối và hải sản nướng
Người ta nói nếu đến Đài Loan mà chưa được ăn đậu phụ thối thì bạn đã lãng phí chuyến hành trình của mình rồi. Đây là món ăn được lên men khá nặng mùi bằng muối và dùng kèm rau, thịt, tôm khô và các loại thảo mộc.
Món ăn đường phố quen thuộc, bạn có thể gặp bất cứ đâu đó là hải sản nướng. Mực, cua, tôm, cá… tất cả sẽ đều được xiên vào que và nướng ngay tại chỗ để đảm bảo chất lượng món ăn.

KHÁM PHÁ VĂN HÓA CHỢ ĐÊM Ở ĐÀI LOAN

Chợ đêm là hoạt động vô cùng quen thuộc ở Đài Loan. Không khí tấp nập, nhộn nhịp khi họp chợ đã tạo nên bản sắc riêng, thứ đặc biệt mà chỉ Đài Loan mới có. Cuộc sống du học có bận rộn vì việc học việc làm, thì hãy dành thời gian trải nghiệm nét tinh hoa đọc đáo này bạn nhé!

Có rất nhiều chợ đêm ở Đài Loan, trong số đó nổi tiếng nhất là chợ đêm Tây Môn Đình, Sĩ Lâm, chợ đêm Phùng Giáp… Các khu chợ đêm thường bắt đầu tụ họp từ 5 giờ chiều và kéo dài đến 1-2 giờ sáng. Tại đây cung cấp nhiều gian hàng, đủ loại mặt hàng từ quần áo, đồ gia dụng trên mọi nẻo đường, cho đến các quầy đồ ăn với đủ mùi thơm len lỏi khắp khu chợ. Bạn nhất định phải thưởng thức các món ăn khi đến thăm bất kỳ chợ đêm nào ở Đài Loan, mỗi khu chợ đêm sẽ có những món ngon nổi tiếng khác nhau. Là sinh viên du học đi cùng bạn bè tới chợ đêm, rong ruổi trên những góc phố còn gì vui hơn đúng không nào?

Một số chợ đêm ở Đài Loan bạn không thể bỏ qua:

Chợ đêm Ximending ( Tây Môn Đình)
Khu mua sắm chợ đêm Ximending được mệnh danh là một con phố nhộn nhịp, tấp nập và náo nhiệt tọa lạc nằm ở số 177號, Đường Xining South, Quận Wanhua, Thành phố Taipei (Đài Bắc), Đài Loan. Là khu vực thuộc Thuộc tại phía Tây của thành phố Đài Bắc.
Chợ đêm Ximending thu hút rất nhiều bạn trẻ tới tham quan và khám phá. Những gian hàng quần áo ở Tây Môn Đình mang nhiều phong cách khác nhau như Nhật Bản, Trung Quốc, phương Tây và là nơi tạo trend quần áo trẻ trung.  Nếu là một tín đồ thời trang thì hẳn bạn không thể bỏ qua địa điểm lý tưởng này để sắm cho mình những bộ quần áo đầy phong cách.
 
Chợ đêm Shilin (Sỹ Lâm)
Chợ đêm Sĩ Lâm gần nhà hát Dương Minh  đường Wen Lin. Chợ bán rất nhiều mặt hàng khác nhau với mức giá cả vừa phải. Gợi ý cho du học sinh Việt Nam khi đến đây là bạn có thể mua được những món đồ phù hợp mà giá không chênh lệch so với giá ở Việt Nam là mấy. 
Chợ đêm Sĩ Lâm được chia làm 2 khu vực: khu ẩm thực và khu hàng hóa. Những quầy hàng quanh nhà hát Dương Minh truyền thống và đền thờ Chi Cheng nằm trên đường Tá Nam chuyên bán hàng hóa. Tại đây, bạn có thể tìm mua nhiều mặt hàng đa dạng về chủng loại, mẫu mã như quần áo, mũ nón, giày dép, những sản phẩm và phụ kiện cho tóc với mức giá khá rẻ.
Chợ đêm Phùng Giáp
Thời gian: Chợ họp các ngày trong tuần, từ chiều tối đến tận nửa đêm, luôn tấp nập người qua lại, tràn ngập hương vị thơm ngon từ những người đầu bếp giỏi từ khắp mọi miền Tổ quốc tụ họp lại. Cũng như người Trung Quốc, người xứ Đài rất thích món đậu phụ thối và họ thường đến chợ Phùng Giáp để thưởng thức hương vị lên men đặc biệt. Món đầu vịt cay cũng được đánh giá cao ở khu chợ này.
Chợ đêm Hoa Viên Đài Nam
Chợ đêm Hoa Viên Đài Nam là chợ đêm lớn nhất, nổi tiếng nhất ở thành phố phía nam của Đài Loan, và được đánh giá là  một trong những chợ đêm sầm uất nhất Đài Loan. Đặc sản nổi tiếng ở chợ đêm này chính là món “bánh mì quan tài”, món bánh mì thơm ngon có hình dáng gần giống với chiếc quan tài, chứa đầy nước sốt kem ngô. Ngoài ra còn có một số món ăn đặc sản nổi tiếng khác như tiết canh gia vị, ổi ngâm và trà sữa. Khu chợ này rất thu hút người trẻ sinh viên vào cuối tuần, nếu có thời gian nghỉ hãy cùng bạn bè đến đây và trải nghiệm bạn nhé!