Canada không chỉ là một nền giáo dục hàng đầu thế giới về y tế, vận tải và cơ khí, hàng không vũ trụ, vi điện tử, công nghệ sinh học.. mà còn là một quốc gia hàng đầu đào tạo khối ngành kế toán trên thế giới. Du học Canada ngành kế toán là lựa chọn lý tưởng cho các du học sinh với chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế,  cơ hội việc làm đa dạng, mức thu nhập cao và có cơ hội định cư tại Canada.

Kế toán là ngành rất khó nhằn. Tại Canada, người ta có thể học kế toán theo chứng chỉ (1 năm), diploma (2 năm) hay degree 4 năm. Nếu kinh tế không ủng hộ, sẽ khó lòng để bạn theo đuổi tấm bằng Cử nhân Đại học, một yếu tố khá mấu chốt để nhà tuyển dụng đánh giá cao chuyên môn của bạn.

1/ Chương trình đào tạo ngành kế toán tại Canada

Theo Bảng xếp hạng 100 trường đại học hàng đầu trên thế giới 2015 của QS World University Rankings về ngành Kế toán và Tài chính thì Canada chỉ xếp sau các cường quốc du học như Anh, Úc, Mỹ với các trường đại học uy tín: Đại học Toronto, McGill University, University of Alberta, Queen`s University at Kingston..Có thể nói ngành Tài chính kế toán là một trong  ngành đào tạo thế mạnh của Canada. Theo Cục thống kê Canada, số lượng sinh viên theo học khối ngành kinh tế khá cao tăng 3,7%  so với năm học 2014- 2015 chỉ sau các ngành mũi nhọn của giáo dục Canada về  y tế và kỹ sư.

Ngành học này không chỉ yêu cầu bạn phải giỏi Toán và Thương mại mà còn phải quan tâm đến Luật và Kinh tế. Ngoài các môn chính, sinh viên còn phải học về những môn như Thuế, Chính sách tiền tệ và các giao dịch về Tài chính. Để học tốt ngành kế toán, tố chất sinh viên cần có đó là sự nhanh nhạy, tính cẩn thận, chăm chỉ và thật sự yêu thích những con số khô khan. Mặc dù có rất nhiều chuyên ngành  khác trong các lĩnh vực tuy nhiên kế toán được chia thành 2 nhóm chính:

  1. Public accounting (kế toán công): Kế toán công bao gồm một loạt các dịch vụ chuẩn bị và phát hành báo cáo tài chính công cho một công ty, cung cấp các dịch vụ tư vấn kinh doanh, dịch vụ kế hoạch tài chính cá nhân, và việc chuẩn bị khai thuế. Các vị trí thường gặp như kế toán tài chính, kế toán thuế, kế toán pháp lý..
  2. Management accounting (kế toán quản trị): Các lĩnh vực kế toán quản trị quản lý, chi phí, doanh nghiệp, công nghiệp, hoặc kế nội bộ để hỗ trợ các nhà quản lý doanh nghiệp trong việc đưa ra quyết định kinh doanh, chuẩn bị báo cáo chi tiết và dự báo cho các nhà quản lý trong công ty.

Ngành kế toán có 2 loại chứng chỉ:

  1. CPA (Chartered Proffessional Accountant)
  2. CMA (Certified Management Accountant)

Có thể hiểu đơn giản CPA sẽ hơi thiên về kiểm toán độc lập, còn CMA thiên về nội bộ các công ty doanh nghiệp. Điểm chung của hai loại này là đều yêu cầu đầu vào: Cử nhân ĐH hệ 4 năm ngành Accounting và 2 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực kế toán.

Để làm được nghề Kế toán ở Canada thì cần học gì?

Để làm được nghề này, bạn cần học bằng cao đẳng Kế toán 2 năm là TẠM đủ. Sở dĩ nói tạm đủ vì thông thường sinh viên mới ra trường (dù đại học hay cao đẳng) đều phải bắt đầu bằng những vị trí cơ bản như accounting clerk, accounting assistant, A/R clerk, A/P clerk, …những vị trí này chỉ cần những kiến thức nhất định như account reconciliation, bank reconciliation, phải hiểu debits, credits…

Nếu như bạn hài lòng với công việc thuần túy xử lý số liệu, bàn giấy thôi thì A/R, A/P, accounting clerk là phù hợp với bạn. Còn muốn lên Accountant, bạn sẽ cần phải thêm các kỹ năng khác nữa. Lúc này, bạn phải tự chủ động trong công việc, không đợi người khác phân công và biết hỏi WHY và HOW của những việc mình làm. Để lên được Senior Accountant cần phải biết rộng hơn và sâu hơn. Cụ thể, bạn sẽ phải deal với vài hoặc vài chục công ty trong tập đoàn. Mức độ giao dịch sẽ nhiều và khó hơn rất nhiều so với mức của A/R, A/P Clerk ban đầu. Để một người lao động ngoại quốc leo được tới Senior Accountant, thông thường mất khoảng hơn 3 năm. Còn các bậc cao hơn nữa,…

Muốn xin học bổng ngành Kế Toán thì cần điều kiện gì?

Học ngành Accounting ở Canada thì một trong những sự lựa chọn tốt là University of Waterloo (nhiều Co-op terms) hoặc UofT (Master of Management and Professional Accounting).

Về điều kiện khoá Master of Management and Professional Accounting:

  1. GMAT > 570 (trung bình mọi ng thường được 680), IELTS 7.0, Essay Entrance Scholarship 3000 – 5000 (nếu GMAT cao).
  2. Học phí: tầm 33.000 CAD/năm. Nói chung các trường có Co-op học phí thường đắt hơn. Khoá Master of Management and Professional Accouting sẽ có 2 kỳ co-op, tuy nhiên không phải ai cũng xin được việc làm 4 tháng liền. Ưu điểm nổi bật của MMPA là năm cuối cùng có thể ôn tập và thi lấy CA (Chartered Accountant).

Học bổng thì không nhiều, nhưng nếu chọn UofW, có khóa vừa học vừa làm khá tốt. Các công ty lớn thường thích sinh viên từ trường này.

Không nhất thiết phải học về tax vì nếu muốn theo ngành accounting, tốt nhất học accounting, sau đấy thì làm kế toán cho một công ty tổ chức nào đó, lấy CA, học indepth-taxation course. Không cần phải học master of Taxation, không phải vì nó không hay mà cái master of accounting hướng đi nó rộng hơn và vẫn có thể làm được tax accoutant sau này.

Thêm nữa, học Accounting đừng chọn trường quá lớn, vì chuẩn accounting ở mọi nước không chênh nhau nhiều. Master Accounting thì trường nào cũng có Audit, tax laws, Financial reporting analysis … mấy cái này thuộc hàng cơ bản. Do đó cái quan trọng là chọn trường nào đừng tệ quá nhưng không cần quá mắc tiền. Khi ra ngoài làm, tụi nó không đọc nhiều là em tốt nghiệp trường nào ra, quan trọng là em làm được việc và thái độ cầu tiến của em.

Một số lời khuyên về danh hiệu kiểm toán Chartered Accountant (CA)

  • Không nhất thiết phải có CA mới vào được Big4 (Big4 là bốn công ty kiểm toán quốc tế hàng đầu trên thế giới hiện nay. Họ xử lý phần lớn nhiệm vụ kiểm toán cho các công ty có giao dịch công khai lớn nhất ở mọi quốc gia.);
  • Có CA không chắc đã được Big4 nhận;
  • Bạn có thể học chuyên sâu về thuế ở khóa indepth-taxation;
  • CA không nhất thiết là phải cần có Big4 và người hướng dẫn (mentorship). Ở Canada, để lấy CA bạn phải làm việc cho một doanh nghiệp uy tín trong một thời gian nhất định, tích lũy đủ số giờ làm việc trong các lĩnh vực khác nhau của ngành kế toán;
  • Nếu đã có CA của nước khác, để được công nhận tại Canada, bạn phải qua một kì thi chuyển đổi.

2/ Nhu cầu việc làm và mức lương ngành kế toán

Theo chính phủ Canada (Job Bank Government Canada) phân tích kết hợp với đánh giá về điều kiện thị trường lao động những năm gần đây, dự đoán trong giai đoạn 2015-2024 cần tuyển dụng thêm 75,100  nhân lực ngành kế toán chủ yếu là do nguyên nhân dân số Canada đang già hóa và đến năm 2024 sẽ có  45,000 kế toán viên về hưu.

CategoryOpenings%
Expansion Demand  (Nhân lực mở rộng)20,80028%
Retirements (Nghỉ hưu)45,00060%
Other Replacement Demand (Nhảy việc)6,2008%
Emigration (Di cư)3,0004%
Projected Job Openings75,100100%

Ngoài ra, theo Báo cáo triển vọng nguồn nhân lực Canada năm 2015 – 2017 cụ thể nhu cầu nguồn nhân lực trong khối ngành kế toán kiểm toán tại  từng bang của Canada như sau:

BangSố lượngVị trí công việc
Alberta27,950Kế toán thuế:  31%

Kế toán công ty Dầu và khai thác khí đốt (NAICS 211, 213): 19%

Kế toán cho chính phủ (NAICS 911): 6%

Kế toán doanh nghiệp thường: 76%

British Columbia29,450Kế toán thuế (NAICS 5412): 41%

Kế toán tài chính:  59%

Manitoba6,200Chủ yếu kế toán thuế và kế toán cho các doanh nghiệp thuốc lá, thực phẩm và đồ uống
New Brunswick3,500Kế toán thuế : 33%

Kế toán tài chính:  67%

3/ Du học Canada ngành kế toán và cơ hội định cư

Mặc dù Anh, Mỹ cũng là các quốc gia có truyền thống đào tạo ngành này với rất nhiều trường nằm trong Top 200 trường hàng đầu, tuy nhiên Canada vẫn là sự lựa chọn của rất nhiều sinh viên quốc tế bởi cơ hội việc làm và chính sách ưu tiên định cư của Canada

Theo danh sách phân loại nghề nghiệp (National Occupational Classification) các nhóm ngành mà chính sách định cư tại Canada dựa vào để cấp quyền định cư cho công dân nước ngoài:

  • Nhóm ngành kinh tế: Chuyên viên tài chính,  quản trị tài chính, quản trị nhân lực, kế toán, kiểm toán..
  • Nhóm ngành kỹ thuật: Kỹ sư điện tử, kỹ sư điện, kỹ sư phần mềm, thiết kế..
  • Nhóm ngành y: y tá, vật lý trị liệu, bác sĩ..
  • Nhóm ngành giáo dục, hành chính: Giáo sư, giảng viên đại học, giáo viên mầm non, giao dịch viên..

Thêm nữa từ tháng 9/ 2003 Canada đã giảm thang điểm định cư từ 75 xuống còn 67, giúp gia tăng cơ hội định cư tại Canada của du học sinh quốc tế. Theo hệ thống bảng điểm nhập cư Canada  (Points Based Immigration Canada) trong 100 điểm thì trình độ học vấn chiếm 25 điểm, tùy theo mức độ học vấn bằng cấp đại học, cao đẳng.

Ngoài ra kinh nghiệm làm việc cũng chiếm khoảng 21 điểm, tùy theo năm kinh nghiệm mà điểm cộng

Như vậy chính sách nhập cư tại Canada có nhiều điều kiện cho sinh viên quốc tế; Song với rất nhiều các chương trình khác nhau du học Canada, sinh viên phải lựa chọn cho mình một con đường phù hợp. Các lộ trình du học và làm việc dễ dàng định cư tại Canada cho du học sinh ngành kế toán như sau:

  • Du học bậc cao đẳng : Yêu cầu bằng tốt nghiệp THPT hoặc có thể có bằng cao đẳng tại Việt Nam, chương trình học 2 năm và được làm việc 3 năm tại Canada sau tốt nghiệp
  • Du học bậc đại học: Yêu cầu bằng tốt nghiệp THPT hoặc đã  bằng cao đẳng, đại học.Chương trình học có 2 dạng: cao đẳng 2 năm, đại học hai năm học chương trình đại học 4 năm. Sau khi tốt nghiệp sinh viên quốc tế có  3 năm làm việc tại Canada
  • Du học bậc đại học: Yêu cầu có bằng tốt nghiệp đại học các ngành liên quan và chương trình học từ 1 –  năm. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên quốc tế có thời gian từ 2-3 năm làm việc tại Canada.